تقویمی كه امروزه به عنوان تقویم هجری شمسی از آن استفاده می‌كنیم، از دقیق‌ترین تقویم‌ها در سطح دنیاست كه تنها 127 سال از عمر آن می‌گذرد.

در كشورهای مختلف بر اساس نیازهای كاربران و همچنین با در نظر گرفتن یك الگوی مشخص تقویم خاصی طراحی و تنظیم می‌شود. ویژگی مشترك همه این تقویم‌ها نامگذاری روزها، هفته‌ها و ماه‌های سال به اسامی مختلف است.

 


معمولا گردش زمین به دور خورشید و حركت وضعی زمین به عنوان مبنای تقسیم‌بندی زمان در تنظیم تقویم‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بررسی مقایسه‌ای تقویم‌های مختلف در سطح دنیا نشان داده است در همه آنها پدیده‌های طبیعی كه به طور متناوب تكرار می‌شوند و تابع دوره‌های گردش طبیعی است، مبنای اصلی تقسیم‌بندی زمان به روز، هفته، ماه و سال است اما تاریخچه تقویم قدمتی طولانی و كهن دارد. 

در گذشته‌های بسیار دور، كشاورزان دریافته بودند بر اساس دوره‌های زمانی خاص می‌توان زمان مناسبی را برای بذر افشانی در نظر گرفت. 

از همان زمان انسان‌ها به این فكر افتادند كه می‌توانند بر اساس دوره‌های زمانی مشخص تقویمی را تنظیم كنند.

پیش از این‌كه حركت زمین به دور خورشید به عنوان مبنایی برای تنظیم تقویم مورد استفاده قرار گیرد، انسان‌ها تصمیم گرفتند از دوره گردش ماه به عنوان مبنایی برای تنظیم تقویم استفاده كنند. 

اما از آنجا كه پدیده‌های طبیعی كه ماه‌های سال بر این اساس نامگذاری می‌شد در طول سال تغییر می‌كرد، در نظر گرفتن ماه‌های قمری به عنوان مبنایی برای تقسیم زمان با مشكلات و محدودیت‌هایی مواجه می‌شد.

در زمان ملك شاه سلجوقی تقویمی به عنوان تقویم جلالی تنظیم شد كه با عناوینی دیگر مانند سلطانی یا ملكی نیز از آن نام برده می‌شود.

این تقویم بر اساس سنت‌های كهن ایرانی و با در نظر گرفتن روز نخست سال به عنوان زمان اعتدال بهاری تنظیم شده است.

سال جلالی كه روز اول بهار آغاز می‌شود از 12 ماه 30 روزه تشكیل می‌شود و در پایان نیز پنج روز به آن اضافه می‌شود.

تقویم هجری شمسی نیز شكل تكامل‌یافته تقویم جلالی است كه ویژگی منحصر به فرد آن برابری طول سال با تقویم طبیعی است.

منبع :سایت كنجكاو